Het leven is soms net een film.
Althans, in mijn hoofd.
Ik hoef maar tegenover een prachtige vrouw te zitten die Engels spreekt met een zwaar Russisch accent, en het decor verandert. We bevinden ons niet langer in een gewone ruimte op klaarlichte dag. Dit is een discreet gekozen ontmoetingsplek. Zij is zojuist uit Moskou aangekomen en praat mij met zachte stem bij over mijn volgende opdracht. Ik knik alsof ik precies weet wat me te doen staat. Ondertussen probeer ik zo normaal mogelijk mijn koffie te drinken.
In werkelijkheid hadden we waarschijnlijk een heel alledaags gesprek. Maar dat is nu juist het aardige van fantasie: ze maakt van een gewone dinsdagmiddag moeiteloos een scène uit een Bondfilm.
Ook mijn naaste collega Ana zou zonder moeite in zo’n film passen. Overdag bijt ze zich met stalen zenuwen vast in de ingewikkeldste juridische kwesties. Koelbloedig, scherp en door niets van haar stuk te brengen. Maar zodra haar werkdag voorbij is, verruilt ze haar dossiers voor de flamenco.
Ik stel me haar voor in een prachtige flamencojurk met castagnetten in haar handen. Het dansen is natuurlijk onderdeel van haar dekmantel. Tijdens een sierlijke draai wordt geheime informatie uitgewisseld, zonder dat iemand op de afdeling enig vermoeden heeft van haar werkelijke missie.
Je ziet het: mijn fantasie kent weinig grenzen. En vooral spionnenfilms met sterke vrouwelijke personages hebben mijn voorkeur.
Het zal je dan ook niet verbazen dat Mata Hari sterk tot mijn verbeelding spreekt. Niet alleen omdat zij uitgroeide tot hét symbool van de vrouwelijke dubbelspion, maar ook omdat ze, net als ik, een Friezin was.
Margaretha Geertruida Zelle werd in 1876 in Leeuwarden geboren. Fascinerend hoe deze nuchtere Friezin in Parijs een compleet nieuw personage voor zichzelf creëerde: Mata Hari, de exotische danseres met een verzonnen afkomst.
Ik kan me moeiteloos voorstellen hoe het moet zijn geweest. Ogenschijnlijk onschuldig aan tafel zitten met invloedrijke heren. Luisteren, glimlachen, verleiden — en ondertussen ieder detail onthouden. Daarna in de nacht verdwijnen om met gevaar voor eigen leven verslag uit te brengen aan de geheime dienst.
De werkelijkheid van Mata Hari was waarschijnlijk minder romantisch en vooral veel tragischer. Haar legende lijkt aanzienlijk groter te zijn geweest dan haar daadwerkelijke rol. Juist dat maakt haar zo interessant: waar eindigde Margaretha Geertruida Zelle en waar begon Mata Hari?
Misschien fascineert het idee van dubbelrollen me daarom zo. Mensen zijn zelden maar één personage. Niet omdat we allemaal een geheim leven leiden, maar omdat ieder mens kanten bezit die niet meteen zichtbaar zijn.
Niemand is alleen maar wie hij op dit moment lijkt te zijn.
We lopen allemaal rond met verhalen, verlangens, talenten en dromen die anderen nauwelijks van ons kennen. Achter de serieuze collega kan een gepassioneerde danseres schuilgaan. Achter een alledaags gesprek misschien een bijzonder levensverhaal.
En achter mijn eigen rustige gezicht, terwijl ik ogenschijnlijk gewoon een kop koffie met je drink, speelt zich ondertussen een complete spionagefilm af.
Het leven als een film. Alleen krijgen we van de meeste mensen maar een paar scènes te zien.
En wie weet hoeveel bijzondere verhalen ons ontgaan, doordat we nooit vragen naar de rest van de film.
